Doorstroomtoets 2027: schooladvies en toetsadvies. Wat als ze niet overeenkomen?

Het voorlopige schooladvies is gegeven. De doorstroomtoets 2027 is gemaakt. En dan komt de uitslag en die wijkt af van wat de leerkracht had verwacht. Wat betekent dat? Wat gebeurt er dan? En wat kunnen ouders verwachten? In dit artikel leg ik het stap voor stap uit.
Hoe werkt het schooladvies?

Leerlingen in groep 8 krijgen eerst een voorlopig schooladvies van de basisschool. Daarna maken ze de doorstroomtoets, waaruit het toetsadvies volgt. Op basis van beide gegevens stelt de school het definitieve schooladvies vast.
Het schooladvies van de leerkracht is gebaseerd op jaren aan observaties, toetsresultaten en kennis van de leerling. De doorstroomtoets is een onafhankelijke meting die een tweede objectief gegeven toevoegt aan dat beeld. De twee staan naast elkaar en vullen elkaar aan.
Wat als het toetsadvies hoger is dan het schooladvies?
Als uit de doorstroomtoets een hoger advies komt dan het voorlopige schooladvies, wordt het schooladvies in de meeste gevallen bijgesteld.
Sinds schooljaar 2023-2024 moet de school het advies in principe bijstellen als het toetsadvies hoger uitvalt, tenzij de school dit niet in het belang van de leerling acht. De school moet in dat geval gemotiveerd beargumenteren waarom zij niet bijstelt en dit vastleggen in het onderwijskundig rapport.
Dat betekent dat een hoger toetsadvies in de praktijk bijna altijd leidt tot een bijgesteld schooladvies. De doorstroomtoets geeft leerlingen daarmee een echte tweede kans om te laten zien wat ze in huis hebben.
Wat als het toetsadvies lager is dan het schooladvies?
Het voorlopige schooladvies wordt nooit naar beneden bijgesteld op basis van de doorstroomtoets. Een lager toetsadvies heeft dus geen gevolgen voor het schooladvies. De leerkracht kent de leerling het beste en het schooladvies blijft in dat geval staan.
Dit is een belangrijk punt voor ouders om te weten. Een tegenvallende toetsdag door spanning, ziekte of een slechte concentratie kan het schooladvies niet verlagen.

Hoe ziet de tijdlijn in 2027 eruit?
Het proces verloopt elk jaar via een vaste tijdlijn. Leerlingen ontvangen het voorlopige schooladvies uiterlijk 31 januari 2027. Daarna volgt de afname van de doorstroomtoets, waarna de school de toetsresultaten ontvangt. Op basis van die resultaten stelt de school het definitieve schooladvies vast, dat leerlingen uiterlijk 24 maart 2027 ontvangen. Met dat definitieve advies melden leerlingen zich tussen 25 en 31 maart 2027 aan bij een middelbare school.
De exacte data kunnen per jaar iets verschillen. Navragen bij de school of kijken op rijksoverheid.nl geeft altijd de meest actuele informatie.

Wat is een dakpanadvies?
De doorstroomtoets geeft altijd een dubbel advies, ook wel een dakpanadvies genoemd. Dat betekent dat het toetsadvies twee niveaus beslaat, zoals havo/vwo of vmbo-b/vmbo-k. Dit is een bewuste keuze van de overheid, om leerlingen een betere kans te geven op de juiste plek in het voortgezet onderwijs te komen.
Wat kunnen ouders doen als ze het niet eens zijn met het advies?
Als ouders het niet eens zijn met het definitieve schooladvies, is de eerste stap het gesprek aangaan met de leerkracht en de intern begeleider. Kom je er samen niet uit, dan is het verstandig om ook de directie erbij te betrekken. Vraag rustig om uitleg over hoe het advies tot stand is gekomen en welke gegevens daarbij een rol hebben gespeeld.
Als ouders het niet eens blijven met het advies, kunnen zij hun bezwaren laten opnemen in het onderwijskundig rapport. Dat rapport wordt meegestuurd naar de middelbare school waar het kind wordt aangemeld. Ouders kunnen hun onvrede ook kenbaar maken bij die middelbare school zelf.
Lukt het niet om samen tot een oplossing te komen, dan kunnen ouders een klacht indienen via de klachtenprocedure van de school. Ouders kunnen ook terecht bij de Onderwijsconsulenten, een onafhankelijke instantie die kosteloos advies en begeleiding biedt bij dit soort situaties.
Hoe bereid je een leerling goed voor?

Het beste wat ouders en leerkrachten kunnen doen is een leerling goed voorbereiden op de doorstroomtoets, zodat een leerling op de toetsdag laat zien wat hij werkelijk in huis heeft. Gerichte oefening op de zwakste onderdelen, rust in de aanloop naar de toets en vertrouwen in eigen kunnen maken het grootste verschil.
Met de 3LOK Leerlijncheck breng je per leerdoel in kaart hoe een leerling presteert, afgestemd op de leerlijnen voor rekenen, begrijpend lezen, taalverzorging en technisch lezen. Zo zie je precies waar de basis goed zit en waar nog ruimte is om te groeien.
De oefenboeken van 3LOK voor groep 8 sluiten aan op de vraagstelling van Cito Leerling in Beeld en IEP. Daarnaast heeft 3LOK twee oefenboeken voor de doorstroomtoets, waarin alle onderdelen aan bod komen: rekenen, begrijpend lezen en taalverzorging. Een optimale voorbereiding op de doorstroomtoets in één boek.
Lees ook:
Doorstroomtoets vraagstelling: hoe zien de vragen eruit? → binnenkort beschikbaar
Begrijpend lezen in groep 8 → binnenkort beschikbaar
Hoe lees je de uitslag van de doorstroomtoets? → binnenkort beschikbaar
Tot slot
Een verschil tussen schooladvies en toetsadvies is geen reden voor paniek. Het systeem is zo opgezet dat een hoger toetsadvies een leerling altijd ten goede komt, en een lager toetsadvies het schooladvies nooit naar beneden bijstelt. Goed voorbereid aan de start verschijnen is het beste wat een leerling kan doen.
Sandra, intern begeleider




