Rekenen in groep 5
In groep 5 wordt de rekenstof flink uitgebreid. Leerlingen automatiseren de tafels, maken kennis met breuken en leren cijferen met grotere getallen. Rekenen is een vast onderdeel van de M5- en E5-toets van Cito en IEP — en vraagt in groep 5 meer dan alleen sommen kunnen maken.
Wat leren leerlingen bij rekenen in groep 5?
De lesstof in groep 5 bouwt voort op groep 4. Nieuwe onderwerpen komen aan bod en bestaande vaardigheden worden verder geoefend en geautomatiseerd. Leerlingen leren steeds zelfstandiger schakelen tussen verschillende rekenonderdelen.
Tafels en automatiseren
In groep 5 moeten de tafels van 1 tot en met 10 volledig geautomatiseerd zijn. Dat betekent dat leerlingen de antwoorden direct weten — zonder tellen of nadenken. Een goed geautomatiseerde tafelkennis is de basis voor vrijwel alle rekenonderdelen die daarna komen: breuken, delen, verhoudingen en redactiesommen.
Cijferen met grote getallen
In groep 5 leren leerlingen rekenen met grotere getallen. Ze oefenen met optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen, waarbij ze steeds handiger worden in het kiezen van een passende strategie.
Leerlingen maken een begin met cijferend rekenen, vooral bij optellen en aftrekken. Daarnaast blijven hoofdrekenen en handig rekenen belangrijk.
Breuken
In groep 5 bouwen leerlingen verder op hun kennis van breuken. Ze leren beter begrijpen wat een breuk betekent en oefenen met het vergelijken van breuken en eenvoudige bewerkingen.
Ook wordt de relatie gelegd tussen breuken en delen, bijvoorbeeld dat ½ hetzelfde betekent als één van twee gelijke delen.
Meten en tijd
Lengte, gewicht, inhoud en tijd meten en omzetten. Klokkijken — analoog en digitaal — wordt verder geoefend en tijdsduur berekenen komt aan bod. Maateenheden omzetten is een onderdeel dat in toetsen regelmatig terugkeert.
Redactiesommen
Bij redactiesommen presenteert Cito een rekenopgave in de vorm van een verhaaltje of een situatie uit het dagelijks leven. Leerlingen moeten eerst goed lezen en begrijpen wat er gevraagd wordt — daarna kunnen ze de som uitrekenen. Leerlingen die hier niet aan gewend zijn verliezen onnodig tijd, niet omdat ze de som niet kunnen maken maar omdat de vraagstelling hen verrast.
Meetkunde
Leerlingen leren meetkundige figuren herkennen en benoemen. Ook oefenen ze met symmetrie, omtrek en maken ze een begin met het berekenen van de oppervlakte van eenvoudige figuren.
Daarnaast werken ze met plattegronden en eenvoudige roosters, waarbij ze leren om plaatsen en routes aan te geven.
Rekenen in de M5- en E5-toets
Rekenen is een verplicht onderdeel van zowel de M5-toets in januari als de E5-toets aan het einde van groep 5. De opgaven worden aangeboden in een context — een verhaal, tabel of grafiek. De resultaten geven een beeld van het rekenniveau en worden meegenomen in de begeleiding door de leerkracht.
Wat maakt rekenopdrachten lastig in de toets?
Bij toetsen zoals Cito en IEP worden rekenopdrachten soms aangeboden in de vorm van een verhaaltje of een situatie uit het dagelijks leven. Leerlingen moeten dan eerst de tekst goed lezen en begrijpen wat er precies gevraagd wordt, voordat ze kunnen beginnen met rekenen.
Voor sommige leerlingen maakt dit de opdracht lastiger. Ze verliezen tijd, niet omdat ze de som niet kunnen maken, maar omdat ze moeten uitzoeken welke berekening bij het verhaal hoort. Als leerlingen hier weinig ervaring mee hebben, kan de vraagstelling hen verrassen.
Inzicht per rekendoel
Niet elk leerling heeft op elk rekenonderdeel hetzelfde niveau. Een leerling kan sterk zijn in tafels maar moeite hebben met breuken — of andersom. De leerlijn-check van 3lok brengt per leerdoel in kaart wat al beheerst wordt en waar nog groei mogelijk is. Zo is duidelijk op welk onderdeel extra oefening het meeste oplevert.
Oefenmateriaal voor rekenen groep 5
De oefenboeken van 3lok Onderwijs sluiten aan bij de vraagstelling van Cito Leerling in Beeld en de IEP-toets voor groep 5. Volledig in kleur gedrukt en ontwikkeld door onderwijsprofessionals.
