top of page

Wat is de DMT-toets en wat zegt de score over technisch lezen en leesniveau?

5 okt
4 minuten om te lezen
Vader en zoon oefenen technisch lezen AVI en DMT met Leerlijncheck van 3lok onderwijs

Ouders horen het woord "DMT" en denken vaak: wat is dat precies? De AVI-toets kennen de meeste ouders wel, maar de Drie Minuten Toets is minder bekend. Toch speelt die een belangrijke rol in het volgen van de leesontwikkeling, en bij het signaleren van mogelijke leesproblemen. Als remedial teacher neem ik de DMT regelmatig af en zie ik direct wat de score zegt over een leerling. In dit artikel leg ik uit hoe de DMT-toets werkt, wat de score zegt over het leesniveau en wanneer een lage score reden is voor extra aandacht.



Wat is de DMT-toets?

DMT staat voor Drie Minuten Toets. Het is een woordleestoets waarbij een leerling losse woorden hardop leest van drie leeskaarten. Per kaart krijgt de leerling één minuut de tijd. De leerkracht telt het aantal goed gelezen woorden en trekt de fout gelezen woorden af. De totaalscore over de kaarten geeft inzicht in het technisch leesniveau van de leerling.


De drie kaarten lopen op in moeilijkheidsgraad. Welke kaarten een leerling maakt, hangt af van het leerjaar en het niveau. Bij de eerste afname halverwege leerjaar 3 worden alleen kaart 1 en 2 afgenomen. Daarna is het gebruikelijk om alle drie de kaarten af te nemen. Vanaf leerjaar 5 lezen leerlingen vaak alleen nog kaart 2 en 3, omdat kaart 1 op dat moment te makkelijk is.


De woorden op de kaarten zijn bestaande Nederlandse woorden, geen onzinwoorden. De toets wordt individueel afgenomen door de leerkracht of de remedial teacher.



Wat is het verschil tussen de DMT en de AVI-toets?

De AVI-toets meet het leesniveau aan de hand van een korte tekst. Een leerling leest een verhaal hardop voor, waarbij de leerkracht leestijd en fouten bijhoudt. De DMT doet iets anders: die meet het technisch lezen aan de hand van losse woorden, zonder context.


Dat verschil is belangrijk. Bij het lezen van een tekst kan een leerling gebruik maken van de context: de zin eromheen helpt bij het begrijpen van een woord. Bij losse woorden op de DMT werkt die strategie niet. Een leerling die bij de AVI goed presteert maar laag scoort op de DMT, kan daarmee een signaal afgeven dat de woordherkenning nog niet automatisch genoeg is. Dat is een van de redenen waarom de DMT een rol speelt bij het signaleren van dyslexie.


DMT oefenen in de klas 3lok onderwijs

Hoe werkt de afname?

De leerkracht of RT'er legt de leeskaart voor de leerling neer. De leerling leest de woorden zo snel en nauwkeurig mogelijk hardop. Na precies één minuut stopt de afname. Woorden die fout zijn gelezen of overgeslagen, tellen niet mee. Het aantal goed gelezen woorden is de score voor die kaart.


De leerkracht voert daarna de scores in het leerlingvolgsysteem in. Op basis van die gegevens is direct de score te bekijken en te zien hoe een leerling presteert ten opzichte van leeftijdsgenoten.



Wat zegt de DMT-toets score over het leesniveau?

De score op de DMT wordt uitgedrukt in een vaardigheidsscore en een waardering met een letter van A tot en met E. A betekent de hoogste score, E de laagste. Een score van D of E is een signaal dat het technisch lezen achterblijft en dat extra aandacht nodig is.


Een lage score hoeft niet altijd te betekenen dat een leerling slecht leest. Concentratieproblemen, faalangst, spanning bij de afname of een trage articulatie kunnen de score beïnvloeden. Het is dan ook belangrijk om de DMT-score te lezen naast de AVI-score en het bredere beeld dat de leerkracht heeft van de leerling.



Wanneer is de DMT een signaal voor dyslexie?

De DMT speelt een belangrijke rol bij het signaleren van mogelijke dyslexie. Een van de criteria voor doorverwijzing naar een vergoed dyslexieonderzoek is dat een leerling op drie opeenvolgende meetmomenten, ondanks extra begeleiding, bij de laagst scorende leerlingen blijft. De DMT is een van de toetsen die hiervoor wordt gebruikt.


Dat betekent niet dat één lage score direct reden is voor ongerustheid. Pas als een leerling structureel laag scoort, ook na gerichte ondersteuning, is doorverwijzing aan de orde. Het Protocol Dyslexie Diagnostiek en Behandeling geeft scholen duidelijke richtlijnen over wanneer dat het geval is. Als ouder kun je dit altijd bespreken met de leerkracht of intern begeleider.


Oefenboek technisch lezen DMT en AVI van 3lok onderwijs

Wanneer wordt de DMT afgenomen?

De DMT wordt afgenomen van leerjaar 3 tot en met halverwege leerjaar 8, twee keer per jaar: halverwege het schooljaar en aan het einde. Zo volgt de leerkracht de leesontwikkeling door de jaren heen en kan tijdig worden bijgestuurd.


In de onderbouw, leerjaar 3 en 4, heeft de DMT de meeste waarde voor het volgen van de woordherkenning. In de bovenbouw verschuift de focus meer naar begrijpend lezen, maar voor leerlingen die achterlopen blijft de DMT een nuttig instrument om de ontwikkeling te volgen.



Oefenen met woordlezen

Leerlijncheck 3lok onderwijs

Thuis oefenen met losse woorden voelt kunstmatig, maar het kan van meerwaarde zijn. Het meest gangbare is natuurlijk dat je thuis dagelijks leest: teksten, boeken en verhalen op het juiste niveau. Dat traint de woordherkenning op een natuurlijke manier. Hoe meer leeskilometers een kind maakt, hoe sterker de verbinding tussen letters en klanken wordt.


De oefenboeken van 3LOK voor technisch lezen bieden gerichte oefening met DMT-woordenlijsten én AVI-teksten, per leerjaar opgebouwd van M naar E. Zo oefent een leerling op een manier die echt aansluit op de toets. De leestijd en het aantal fouten kunnen worden bijgehouden in de 3LOK Leerlijncheck. Zo is direct de score te bekijken en zie je precies waar de basis goed zit en waar nog ruimte is om te groeien.





Lees ook:

Technisch lezen oefenen: zo doe je het thuis → binnenkort beschikbaar

Dyslexie op de basisschool: signalen, diagnose en wat je kunt doen → binnenkort beschikbaar



Tot slot

De DMT-toets geeft een helder beeld van hoe vlot een leerling losse woorden herkent. Dat is waardevolle informatie, zeker in de onderbouw en bij leerlingen die moeite hebben met lezen. Een lage score is geen eindoordeel, maar een signaal om goed op te letten en tijdig te handelen.


Yasmine, remedial teacher

bottom of page